Spaans kroonjuweel Paradores koestert bakermat Sierra de Gredos

Bijna honderd jaar geleden werd deze eerste Parador geopend, een klein hotel met slechts 30 kamers en 39 bedden. Het was de Spaanse koning Alfons XIII die de plek in Sierra de Gredos aanwees.
Bijna honderd jaar geleden werd deze eerste Parador geopend, een klein hotel met slechts 39 bedden. Het was de Spaanse koning Alfons XIII die de plek in Sierra de Gredos aanwees.

Het hotel is niet de mooiste van Spanje. Integendeel. Als je de Parador in de kleine gemeente Navarredonda de Gredos bekijkt, kijk je naar een lomp gebouw met grijze stenen. Maar de geschiedenis van dit hotel is wel bijzonder. Het is de bakermat van de hotelketen Paradores die al bijna honderd jaar in staatshanden is en inmiddels bijna 100 hotels telt in Spanje.

In de lobby van de Gredos-Parador zie je een oude zwart-wit foto hangen van twee mannen op de achterbank van een auto. Ze zijn vrolijk, zwaaien met hun hoeden, terwijl de auto blijkbaar met hoge snelheid naar het hotel rijdt, want de rest van de foto is onscherp. Boven de kleine foto hangt een gouden lijst met daarin een krantenartikel van 10 oktober 1928, waarin wordt uitgelegd dat de Spaanse koning Alfons XIII het hotel in Navarredonda de dag ervoor opende. 

Zijne majesteit koos voor een Parador in de Sierra de Gredos

Een koning die een hotel opent? Ergens raar toch? Voor Spanje was het wel bijzonder. Met de opkomst van de auto had de Spaanse elite behoefte aan goede hotels die makkelijk bereikbaar waren. Dat deze ‘Parador National’ ook nog eens redelijk in de buurt van de hoofdstad Madrid lag, was natuurlijk een pre. Net als het feit dat het gebouw middenin de schitterende natuur van het gebergte Sierra de Gredos lag. Zijne majesteit had de plek zelf uitgekozen. Het was meteen het eerste staatshotel van Spanje. En Madrid is nog steeds, na al die tijd, eigenaar van dit complex.

Kijkje op het gebergte van Sierra de Gredos, gezien vanaf de Parador van Gredos. In de verte zie je de sneeuw nog liggen (juni).
Kijkje op het gebergte van Sierra de Gredos, gezien vanaf de Parador van Gredos. In de verte zie je de sneeuw nog liggen (juni).
De eerste Parador van Spanje uit 1928. Niet het mooiste gebouw, maar kan de winterse omstandigheden goed aan met zijn dikke muren.
De eerste Parador van Spanje uit 1928. Niet het mooiste gebouw, maar het kan de winterse omstandigheden goed aan met zijn dikke muren. (Foto: Parador.es – Wikimedia)

Achter de hotelbalie hangt nog een aandenken aan die periode. Op een kleurrijke poster zie je feestende mensen, enkele paardrijders en een hele dure auto voor het hotel staan. Een foto nemen van deze poster? Dat kan. Je mag zelfs even achter de balie komen om de foto te maken. Het personeel is duidelijk trots op de accommodatie. 

De hotels moeten de regio’s versterken

En gelijk hebben ze. Bij de bouw van de eerste Parador was de gedachte leidend dat er goede hotels gebouwd moesten worden om de regio’s te versterken, historische gebouwen te behouden en het toeristische imago van het land te vergroten. Dat laatste is nu misschien wat minder noodzakelijk met jaarlijks ruim 90 miljoen bezoekers die het mooie land bezoeken, maar de regio’s staan nog steeds voorop. 

Dat is ook de reden dat de keuken van een Parador vooral met recepten werkt die uit de omgeving komen. Dat zorgt voor variatie in het restaurant, want wie in het uiterste noorden van Spanje eet krijgt meer pulpa (inktvis) dan wie in het binnenland eet. Daar staat eerder vlees op het programma. Ook de wijnen komen meestal uit de omgeving.

Advertentie: het grote Spaanse routeboek

‘Het grote Spaanse routeboek’ neemt je mee op reis door het onbekende, maar mooie Spanje en het rustige deel van de Portugese Algarve. 10 Interessante reisroutes hebben we samengesteld waarbij we jullie kennis laten maken met steden, cultuur én natuur. 5500 Kilometer wordt beschreven met 79 rust- en verkenningsplekken. EXTRA: we hebben zo’n 80 Gps-bestanden toegevoegd! Het digitale boek bezit ruim 1000 foto’s en zo’n 170 handige kaarten, ondersteund door weblinks. Aantal pagina’s: 847. Prijs: 29,99 euro. Meer info? Klik hier.
Interesse? Ga dan naar: Apple Bookstore Of: Boekenbestellen.nl (Pdf)

Zie ook: Hete paprika’s en hoge bergtoppen sieren Sierra de Gredos

Sierra de Gredos is inmiddels ontdekt door de toeristen

En een vestiging van een staatshotel kan ook het binnenlandse toerisme stimuleren van een streek die wat minder sterk in de belangstelling staat. Bij de Parador in Sierra de Gredos is dat niet meer noodzakelijk. Dat gebergte met toppen tussen de 2000 en 2600 meter is inmiddels door velen ontdekt, mede dankzij het voorwerk van koning Alfons XIII.  

Kijken vanaf je leunstoel naar het kasteel van Molina de Aragón

Maar sommige streken hebben wél wat steun nodig. Zo heeft bijvoorbeeld Molina de Aragón (hoogte: 1161 meter) een prachtig binnenstadje, maar is het op de toeristische kaart een witte plek in een nauwelijks bewoond gebied. ‘Was’ zou je moeten zeggen, want sinds kort is het drieduizend tellende dorp een Parador rijker. De ligging van het zwarte, hypermoderne overheidshotel is fenomenaal, want de bezoekers kunnen het grote kasteel van Molina de Aragón vanuit hun leunstoel uitstekend bekijken. 

Met deze foto maakt de nieuwe Parador van Molina de Aragon reclame. Je kijkt vanuit je stoel naar het enorme kasteel van Molina.
Met deze foto maakt de nieuwe Parador van Molina de Aragón reclame. Je kijkt vanuit je stoel naar het enorme kasteel.
Molina de Aragon is het meest zuidelijke puntje van de langgerekte deelstaat Aragón.
Molina de Aragón is het meest zuidelijke puntje van de langgerekte deelstaat Aragón.

En de plek ligt in de buurt van het enorme Parque Natural del Alto Tajo, de geboorteplek van de rivier de Taag. Als je van rust houdt… . Andere interessante ‘buurplaatsen’ zijn: het Middeleeuwse ‘museumstadje’ Albarracín (92 km vanaf Molina) en Cuenca (123 km), de stad van de hangende huisjes (Casas de Colgadas) en sappige varkensoortjes op de menukaart.

Foto van het enorme natuurpark Alto Tago, de plek waar de Taag  'geboren' wordt.
Foto van het enorme natuurpark Alto Tajo, de plek waar de Taag ‘geboren’ is.

De Parador van Molina staat in de ‘vrieskist’ van Spanje

O ja, mocht je naar Molina gaan in het najaar of de winter, neem dan winterkleren en sneeuwkettingen mee. Ondanks de klimaatverandering kan het in de streek nog steeds zeer winters worden. Ooit werd er een record gevestigd van -28,2 Celsius. Toegegeven: dat record stamt uit 1952, maar vriezen doet het er in de winter nog steeds dagenlang. 

Op zich is de vestiging van een grote Parador in een gat als Molina, ver weg van de autowegen en vliegvelden, best een risico voor het voortdurend expanderende Parador-concern. Niet alle vestigingen draaien supergoed. Sommige hotels gaan een paar maanden dicht als het toeristenseizoen afgesloten is, maar toch, na de kredietcrisis in 2008-2010 kijkt het staatsbedrijf weer met vertrouwen naar de toekomst.

De keten is op weg naar de opening van zijn honderdste gastenhuis. Die van Granada en Santiago de Compostela zijn wereldberoemd. Zelfs in Portugal staat een Parador. Als je van kastelen en kloosters houdt, zit je goed bij dit concern. We komen er graag om de dikke muren, kantelen of centimetersdikke gangtapijten te bekijken, of rond te hangen in de Sala de Estar, een soort woonkamer.

Ten zuiden van de Gredos ligt de Parador van Oropresa, gevestigd in een oud kasteel met dikke tapijten. het prachtig gelegen complex wordt momenteel gemoderniseerd.
Ten zuiden van de Gredos ligt de Parador van Oropesa, gevestigd in een oud kasteel met dikke tapijten in de gangen. Het prachtig gelegen complex wordt momenteel gemoderniseerd.

Krakende meubels worden met miljoenen euro’s weggewerkt

De komende jaren wordt er 200 miljoen euro gestoken in de modernisering van liefst 39 gastenverblijven. Wie de krakende meubels bij de verouderde Paradores bewondert, bijna van de te bolle stoelkussens stuitert en zich verbaast over de brievenbussen naast de houten kamerdeuren snapt dat er wel wat moest gebeuren. Sommige particuliere concurrenten hebben het concern hier en daar ingehaald.  

Een keten die bijna honderd jaar oud is, heeft natuurlijk heel wat geschiedenis door zijn kamers zien stromen. En dan komt de wrede Spaanse Burgeroorlog (1936-39) even om de hoek kijken zoals bij bijvoorbeeld de Parador de León. Dat was in die tijd een concentratiekamp, waar enkele duizenden Republikeinse gevangen stierven na martelingen, honger of door executies. 

De Parador van León zetelt in een prachtig paleis uit de 16de eeuw.
De Parador van León zetelt in een prachtig paleis uit de 16de eeuw. In de Spaanse Burgeroorlog werd het een wrede gevangenis.

Olieramp zorgt voor Parador aan de Galicische kust

De stichting van de Parador aan de Galicische kust Costa da Morte daarentegen was een mooie reactie op de olieramp met de tanker Prestige in 2002. Het was de grootste natuurramp van het land. De vissers werden massaal werkloos; de toeristische sector ging op slot. De toenmalige regering beloofde een Parador aan de kust te vestigen om de streek economisch te helpen. Twintig jaar later (!) opende de Parador Costa da Morte zijn deuren. Het toeristische hotelconcern is en blijft tenslotte een staatsbedrijf. Vroeger wees de koning een nieuwe plek aan zoals in de Gredos. Nu hebben de politieke partijen het, soms, voor het zeggen. 

Heeft de koning trouwens lekker in de bergen van Sierra de Gredos geslapen? Waarschijnlijk wel, maar drie jaar later werd hij het land uitgeschopt door de boze bevolking. Alfons’ creatie, de Parador van Gredos, overleefde gelukkig alle politieke en economische perikelen.  

Het eerste hotel in de Gredos telde dertig kamers met 39 bedden. We zijn bijna honderd jaar verder en de keten bezit nu 97 hotels die gemiddeld 65 kamers hebben. In Portugal staat 1 Parador middels een franchise-contract, waarbij het merk wordt ‘gehuurd’ van de Spaanse eigenaar. Het aantal bedden is gestegen tot 11.500 die staan in bijna 6000 kamers. 

De omzet bedraagt 343 miljoen euro, waarvan de restaurants goed zijn voor 43 procent van de omzet. Leuk weetje: in het restaurant geeft de klant gemiddeld 57,74 euro uit (zonder drinken). Winst na belasting: bijna 39 miljoen euro, een plus van 30 procent ten opzichte van 2023.  In 2028 hoopt het staatsconcern de omzetgrens van 410 miljoen te hebben aangetikt. Het bedrijfsresultaat moet tegen die tijd uitkomen op 56 miljoen. De gemiddelde bezettingsgraad bedroeg in 2023 71 procent.

Er werken ruim 4500 mensen in het overheidsbedrijf. Het bedrijf streeft ernaar om het percentage vrouwelijke leidinggevenden via speciale programma’s te verhogen. 

Advertentie: Onze reisgidsen & routeboeken
Ontdek het onbekende Spanje met onze digitale reisgidsen en routeboeken zoals: het grote Spaanse routeboek (5500 km), de reisgidsen over Costa de la Luz, natuurgebied Cabo de Gata & Costa Almería en het routeboek València met de rijstgebieden van Spanje & Portugal. Plus: de stadsgidsen València, Cádiz en Almería. Nieuwste uitgave: het grote Picos de Europa-boek. Veel genietplezier! Namens de reisjournalisten-uitgevers Walter en Janine.
Meer info? Klik hier.

De Paradores-hotels staan bekend om hun aanwezigheid in kastelen en kloosters. En dat laat hun jaarverslag ook zien: ruim 50 procent van de hotels is gevestigd in een historisch gebouw. De toeristenbastions zijn gevestigd in onder meer elf Spaanse steden met Unesco-erkenning als werelderfgoed. Voor 53 historische gebouwen wordt momenteel een verbeter-actieplan gemaakt. 

De kunstcollectie – in elke Parador staan beelden en hangen historische schilderijen en wandkleden – telt meer dan 10.000 stukken. In die van Malaga kun je bijvoorbeeld een paar, waarschijnlijk echte, Picasso’s bekijken. Dat de hotels kunstschatten hebben is pas deze eeuw echt doorgedrongen, erkent de directie ruiterlijk. In de jaren ervoor was het vooral vulling, maar ze bleken achteraf gezien heel waardevol te zijn. 

De grootste groei qua aantal gastenverblijven boekte het concern in de jaren zestig, de periode waarin het land werd ontdekt als vakantieoord. In totaal in 2023 bezochten 1,54 miljoen mensen de Paradores, waarvan 484.485 toeristen uit het buitenland. Eenderde van de gasten was dus internationaal. En bijna iedere klant heeft of had een klantenkaart à la de AH-Bonuskaart, de Amigos de Paradores (1 miljoen kaarten).
Bron: Presskit Paradores  – Jaarverslag 2024


Ontdek meer van Camper Smuikje gaat los

Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.

Scroll naar boven